text
stringlengths
24
70.4k
Żagań - miasto a siedziba krysu we lubuskim wojewōdztwie, nad rzykōm Bōbr. Żagań je miastym ôd 1280.
Glywice (pol.: "Gliwice", łać.: "Glivitium", czes.. "Glivice" abo "Hlivice", miym.. "Gleiwitz", downi "Glywice" abo "Gleywitze") – miasto we połedniowyj Polsce na prowach krysu we wojewōdztwie ślōnskym, siedziba władzōw ziymskigo glywickigo krysa a djecezyje glywickij. Urzōnd Miejski we Glywicach - BIP Gliwice - Sferyc...
Suchumi (gruz. სოხუმი, abch. "Аҟәа", rus. Сухум) – stolica a nojwiynkszy sztad Abchazyji (niyuznowane państwo, formalniywe skłodzie Gruzyji). Je rozlygowane nade Czornym Morzym.
Utah (/ˈjuːtɑː/) to je sztat we Zjydnoczōnych Sztatach, rozlygowany na strzodkowym zachodzie kreju. Granica mo na pōłnocy ze sztatōma Idaho a Wyoming, na wschodzie ze sztatym Kolorado, na połedniowym wschodzie ze Nowym Meksykem, na połedniu ze sztatym Arizōna a na zachodzie ze sztatym Newada. Podug danych ze 2008 roku,...
Nanaje - Nacyjŏ s tōnguskich ludōw zamiyszkujōnca hlawniy Chaborowski Kraj we Rusyje a Hejlōnciyan we Chinach. Jejich gŏdka to Eweńskŏ gŏdka.
Castries – nojsrogsze miasto a stolica Saint Lucii a dystryktu Castries. Morsko hawyna nade Karajibskim Morzym. Ôstrzodek industryji.
Mandlowiec trōjklapowy, mandelek trōjklapowy ("Prunus triloba") – pochodzōnca s Chin ziylina ôzdobno, noleżōnco do zorty "Prunus". Je to kerz, do sie atoli wyhodować we formie kōlistygo strōmu dochodzōncygo do 150 cm wysokości. Pod kōniec kwietnio a moja rozpoczyna sie kwitniyniy - rōżowawe kwioty "Prunus triloba" ôśōn...
Kurt Vonnegut (rodz. 11 listopada 1922 we Indianapolis, um. 11 kwieciynia 2007 we Nowym Jorku) – amerikański pisorz. "Player Piano" "The Sirens of Titan" "Mother Night" "Cats Cradle" "God Bless You, Mr. Rosewater" "Slaughterhouse-Five" "Welcome to the Monkey House" "Happy Birthday, Wanda June" "Breakfast of Champions" ...
Efate - wyspa na Pokojnym Ôceanie, we archipelagu Nowe Hebrydy, we Vanuatu, we prowincyji Shefa. Mo 899,5 km² a podug danych ze 2009 roku pōmiyszkiwało sam 65 829 ludzi. Je sam rozlygowano stolica Vanuatu, Port Vila.
Mag Lam (林欣彤 rodz. 21-szi lipiyc 1990, Hong Kong) - hong kongskŏ piosynkarkŏ, zwyciynscŏ kōnkursu radyjŏ-tylywizyji The Voice 2. We 2013 rŏku brŏła udziŏł we Fesciy Piosynki TV ABU 2013 jakŏ ryprezyntantkŏ Hong Kongu śpiywajōnc piosynka Shijian. Wǒ yuàn liú xià (我願留下) (2011) I Love Hong Kong (2011) Shǐzhōng dōu xì péng...
Gyöngyhajú lány (śl. "Dziołcha s kudłōma choby perły") je śpiywka madziarskij rokowyj skupiny Omega. Śpiywka bōła nagrano we 1969 roku a je na placie 10000 lépés. Tekst naszkryflała Anna Adamis, muzyka ułożōł Gábor Presser a uōna śpiywka śpiywoł János Kóbor. Skupina nagroła tyż wersyjo we angelskij a miymieckij godce. ...
Ludobōjstwo Ujgurōw – ludobōjstwo kludzōne prociw turkijskim nacyjowym a muzułmańskim religijnym myńszościōm we prowincyji Sinciang, ôd Chińskij Ludowyj Republiki ôd 2014 roku. Perzōny kere przinŏleżōm do turkijskich myńszości we regiōnie Sinciang, sōm zawiyrane we lagrach (kere regiyrōnek ChLR mianuje "lagrami reeduka...
Grude - miejscowość we Bośni a Hercegowinie, we Federacyji Bośni a Hercegowiny, we zachodniohercegowińskim kantōnie, siedziba gminu Grude. Na 2013 rok pōmiyszkiwało sam 4347 ludzi.
Katyń – wieś we Rusyji, we smoleńskim ôbwodzie nad Dnieprym. Mo ōng. 1700 miyszkańcōw. Plac mordu przez 21 768 polskich ôficerōw na pozimku 1940 roku - katyńsko zbrodnia. Matko Bożo Katyńsko Miednoje, Kozielsk, Starobielsk, Charkōw, Smoleńsk
Icchak Szamir, hebr. יצחק שמיר, (rodz. 15 października 1915 we Rōżanyj (teroźnio Biołoruś) kej Icchak Jaziernicki, um. 30 czyrwca 2012 we Tel-Awiwie) – izraelski polityker. We rokach 1983-1984 a zaś 1986-1992 bōł prymierym Izraela.
Kaysersberg Vignoble - gmin we Francyji, we regijōnie Grand Est, we departamyńcie Haut-Rhin. Mo 35,45 km² wiyrchu a podug danych ze 2015 roku pōmiyszkiwało sam 4677 ludzi. Gmin powstoł 1 stycznia 2016 bez skuplowanie gminōw Kaysersberg, Kientzheim a Sigolsheim.
Green Day – rokowo skupina zołożōno we 1987 bez gitarziste Billiego Joe Armstronga a gitarziste basowygo Mikea Dirnta we Kaliforniji we Zjednoczōnych Sztatach. Do marca 2013 sprzydali 75 miljunōw płyt na cołkim świycie, a nojlepij sie sprzydało "Dookie" (15 miljunōw). Billie Joe Armstrong - gitara, śpiyw Mike Dirnt - g...
Borgo San Lorenzo - gmin we Italiji, we regijōnie Toskanijo, we prowincyji Firenze. Mo 146,37 km² wiyrchu a podug danych ze 2014 roku pōmiyszkiwało sam 18 241 ludzi. Neczajta Borgo San Lorenzo
Hydrokraking (hydrokrakowaniy) to zorta krakingu. Przeprowadzo sie go we tymperaturze 250-450 °C przi ôbecności wodoru pod drukym 3-15 megapaskalōw. Katalizatorōma mōgōm być zwiōnzki take kej nikel, kobalt, platyna, molibdyn abo pallad. We wyniku hydrokrakingu ze wysokowrzōncych frakcyj naftowyj ropy ôtrzimuje sie benz...
Nahalal (hebr. נהלל) - moszaw we Izraelu, we Pōłnocnym Dystrykcie, we Samorzōndzie Regijōnu Emek Jizreel. Na 2021 rok pōmiyszkowoło sam 1253 ludzi.
Bacbiskŏ gŏdka – nachŏ-dagestańskŏ gŏdka s tajli nachskich gŏdek użiwanŏ bez Bacbisōw. Użiwanŏ je we Kachecyje we Gruzyje. We ynglickej gŏdce: Bacbiskŏ gŏdka na Ethnologue
John Legend (rodz. 28 grudnia 1978 we Springfield) - amerikański piosynkorz ze zorty R&B, pianista, kōmpozytor. Dostoł Ôskara za nojlepszo śpiywka we 2015 roku, za "Glory". "Get Lifted" (2004) "Once Again" (2006) "Evolver" (2008) "Wake Up!" (2010; ze The Roots) "Love in the Future" (2013) "Live at SOBs" (2002) "Solo Se...
Izrael, Państwo Izraela (hebr. – מדינת ישראל, trl. "Yisrael", "Medinat Yisrael", trb. "Jisrael", "Medinat Jisrael"; arab. دولة اسرائيل, trl. "Isrāīl", "Dawlat Isrāīl", trb. "Israil", "Daulat Israil") – państwo położōne we Azyje, na Bliskym Wschodzie, pōmiyndzy Morzym Strzōdziymnym, Morzym Martwym a Morzym Czyrwōnym. Sō...
Dwa – naturalno nōmera rozlygowano pōmiyndzy 1 a 3, je nojmajsōm piyrszōm nōmerōm. Inksze nōmery do sie tajlować bez 2 ino, kedy ôstatńōm cyferōm danyj nōmery je 0, 2, 4, 6 abo 8.
Godka manx – ("Gaelg Vanninagh"; gaelicko godka manx) – godka s grupy gojidelskij (q-celtyckij) godek celtyckych, kero užywano je na wyspie Man (depyndyncyji Korōny brytyjskij), pouožōnyj na Mořu Irlandzkym. Pochodzi ôd staroiryjskij godki, a šcygōlniy ôd jygo djalyktōw ulsterskigo a galloway. Wyodrymbniu sie ōngyfer V...
Seymour Cassel (rodz. 22 styčnia 1935 we Detroit) to je amerikański aktor, kery bōu nōminowany do Oscara za rola drugoplanowo we filmie "Faces". "Shadows" (1959) "Faces" (1968) "Coogans Bluff" (1968) "The Revolutionary" (1970) "Minnie and Moskowitz" (1971) "The Killing of a Chinese Bookie" (1976) "Black Oak Conspiracy"...
Lopski Siyan (Ujgu.: لوپ ناھىيىسى‎, Lop Nahiyisi) - Siyan we Siynciyaniy kery je podle administracyje Hotańskej Prefektury. Siyan mŏ 14 264 km2 placu a kole 240 000 perzōnōw (2002).
Sarajewo (bośń. "Sarajevo", serb. "Сарајево", tur. "Saraybosna") – nojsrogsze miasto a stolica ôd Bośnie a Hercegowiny. We 1984 roku bōły sam szpilane Ziimowe Ôlimpijske Igrziska.
Pawelekville – zidlōng Ślōnzŏkōw we USA, we połedniowyj tajli sztatu Teksas, założōny bez ymigrantōw ze Gōrnego Ślōnska ze placu Panna Maria. Historyjŏ. Miano zidlōngu je ôd miana familije Pawelek. Przed 1947 nosiyła miano "Carvajal Crossing" skuli bliske położynie tyj przeprawy podle Cibolo Creek. Ymigranciŏ ze Ślōnsk...
Wejherowo (kaszub. "Wejrowò" abo "Nowé Miasto", miym. "Neustadt in Westpreußen") – miasto we Polsce, we pōmorskim wojewōdztwie, siedziba wejherowskigo krysu a wiejskigo gminu Wejherowo. We lotach 1975-1998 administracyjniy noleżoło do gdańskigo wojewōdztwa.
Danilo Türk (rodz. 19 lutego 1952 we Mariborze) – słowynijski polityker, prezydynt Słowynije ôd 23 grudnia 2007 do 22 grudnia 2012.
Wolność i Praworządność (ślōnske swobodne tumaczyniy: "Frajnizna a Prawe Rzōndzyniy") je niyistniejōnco już polityczno partyjo, kero fōngowała we Polsce. Bōła uōna zołożōno we 2005 ze mianym "Platforma Janusza Korwin-Mikkego" lo welōngu do polskigo parlamyntu. Ze listōw Platformy sztartowali znamiyńniy człōnki Unije Po...
OS X (downij Mac OS X) – familijo ôperacyjnych systym lo kōmpōtrōw Macintosh zbajstlowano ôd Apple Inc. we 2001 roku. Terozki nojnowszōm wersyjōm je 10.8 "Mountain Lion". Miana wersyji sōm ôd wielgich kotōw. Systyma ta je zbajstlowano na bazie systymy NeXTSTEP, kera Apple kupiōł a sprowiōł do OS X. OS X to je systyma u...
Golub-Dobrzyń - miasto we Polsce, we kujawsko-pōmorskim wojewōdztwie. Siedziba golubsko-dobrzyńskigo krysu a wiejskigo gminu Golub-Dobrzyń. Je rozlygowane nade rzykōm Drwynca. Powstoł bez skuplowanie dwōch miastōw - Golubio a Dobrzynio, formalnie we 1951 roku, po prowdzie we 1941.
Irlandyjo, Republika Irlandyje ("Éire", "Poblacht na hÉireann", połne miano angelsko to jedziniy "Ireland", co mo podkryślać dōnżynio zjydnoczyniowe ze Irlandyjōm Pōłnocnōm) – państwo we Ojropie Zachodnij, człōnek Unije Ojropejskij. Zajmuje wiynkszość placu wyspy ô tym samym mianie. Administracyjny tajlōng. Wyspa Irlan...
Przestrzyństwo kosmiczne to je przestrzyństwo poza przestrzyństwym astrōnōmicznych ôbiektōw. Za granicã pōmiyndzy ziymskõ atmosferōm a przestrzyństwym kosmicznym przijmuje sie wysokość 100 km nad wiyrchniōm Ziymie, kaj przebiygŏ umŏwnŏ piska Kármána. Blank wyznaczōnyj granicy miyndzy przestrzyństwym luftowym a przestrz...
Waldemar Fornalik (rodz. 11 kwietnia 1963 we Myślenicach) – ślōnski fusbalok a tryner fusbalowy. Je chowankym Ruchu Chorzów i sam groł cołko fusbalowo kariera. We seniorskim manszafcie we 1983-1994 wystōmpiōł we 233 szpilach, a tryfiōł 4 tory. We 1989 erbnōł titel majstra Polski. Groł na pozycyji ôbrōńcy abo pōmagera. ...
László Sólyom (czyt. "Laslō Szōjom"; ur. 3 stycznia 1942 we Peczu, Madziary) – prawnik, przedstowiciel madziarskigo kōnstytucyjnygo trybōnału. We czyrwniu 2005 jako kandydat partyje Fidesz wygroł dymokratyczne wybory na prezydynta. Urzōnd ôbiōn 5 siyrpnia.
Wielgŏ Piyramida we Gizie, mianowanŏ tyż Piyramida ôd Cheopsa, to je nojsrogszŏ a nojbarzij znanŏ ze egipskich piyramid we Gizie. Cheops (Chufu), faraōn sztwŏrtyj dynastyje, mioł zbudować piyramidã na plac lŏ ônego grōftu kole 2560 roku p.n.e. Ônyj baumajstrym bōł snŏdź Hemiunu. Bōł to nojwyższy budōnek na świecie bez ...
Jean-Louis Borloo (rodz. 7 kwietnia 1951 we Paryżu) – francuski polityk, minister stanu we rzōndzie François Fillona. Piyrwyj bōł prezesym fusbalowygo ferajnu Valenciennes FC a niyskorzi burmistrzym Valenciennes. Mo poglōndy socjalliberalne, je człōnkym Partyje Radykalnyj.
30 lutygo we ajnfachowym kalyndorzu niy ma, nale trefiōło sie pora razōw we gyszychcie, co bōła tako data, zowdy yno we jydnym kraju. Tak bōło we 1712 roku we Szwecyji, kero zrezygnowoła ze przeleziynio na gregoriański kalyndorz, a skiż tego brakowoło jeji jednygo dnia, co ôstoło wyrōwnane bez dodanie go do lutygo, jak...
Kamenný Přívoz – gmin we Czeskij Republice, we Strzodkowoczeskim Kreju, we krysie Praga-Zachōd. Mo 6,27 km² wiyrchu a podug danych ze 2010 roku pōmiyszkiwało sam 1258 ludzi. Neczajta Kamennýgo Přívozu
1 lutygo - Vidkun Quisling ôstoł premierym Norwygiji 1-27 lipca - I bitwa pode El Alamein 5 lipca-23 siyrpnia - bitwa na Kurskim Łuku 27 lutygo - bitwa na Jawajskim Morzu 2 marca - Lou Reed, amerikański wokalista a gitarzista rokowy 27 października - Janusz Korwin-Mikke, polski politiker Wielganoc: 5 kwietnia Boże Cioł...
Telewizyjo - technika transmitowanio na ôdlygłośc ruchomygo ôbrozu a dźwiynku. W jednym placu bez telewizyjno kamera a mikrofōn je rejerowany sygnoł, kery niyskorzi je transmitowany na dowolny plac we zasiyngu transmisyje. Piyrszo transmisyjo na srogszo ôdlygłość bōła we 1928 roku.
Tanita Tikaram (rodz. 12 siyrpnia 1969 we Münster) – angelsko śpiywoczka a autorka śpiywkōw ze zorty pop/folk. Jeji matka pochodzi ze Malezyje, ôjciec je brytyjskim wojokym, fidżyjskim Hindusym. Tanita chowała sie we Basingstoke we Ynglandzie. 1988 "Ancient Heart" 1990 "The Sweet Keeper" 1991 "Everybodys Angel" 1992 "E...
St. Georgen im Attergau - targowy gmin we Austriji, we landzie Gōrno Austrijo, we krysie Vöcklabruck. Mo 15,58 km² wiyrchu a podug danych ze 2016 roku pōmiyszkiwało sam 4385 ludzi.
Theodor Franz Eduard Kaluza (rodz. 9 listopada 1885 we Wilhelmsthal (terozki bycirk Ôpola), um. 19 stycznia 1954 we Göttingen) – niymiecki matymatyk a fizyk ze Gōrnygo Ślōnska. Znomy je ze prōb unifikacyji ôgōlnyj teoryji wzglyndności ze elekromagnetyzmym przi podporze aparatu przestrzyni piynciowymiarowyj. Biografijo....
Bartłomiej Sebastian Misiewicz (rodz. 27 marca 1990 we Warszawie) - polski polityker. Ôd 2015 rzecznik polskigo Ministerstwa Narodowyj Ôbrony. Ôd 2010 przinależy do partyji Prawo i Sprawiedliwość. Skiż wysokigo stanowiska przi modym wieku a niysrogich kōmpetyncyjach, a tyż skirz bycio we nadzorczych radach roztomajtych...
Dumitru Hubert (rodz. 3 wřeśnia 1899, um. 27 siyrpnia 1934 we Brašowie) to bōu rōmōński bobslejista, kery wystympowou we lotach 30. XX wieku. Bōu majstrym świata we 1933 a rok niyskoři zdobōu brōnzowy medal MŚ we kategoryji dwōjek. Na Ziimowych Igřiskach Ôlimpijskych we 1932 roku zajōn štworty plac we dwōjkach a šōsty ...
Willy Hanft (rodz. 8 grudnia 1888 we Hanowerach, um. 19 lipca 1987 we Nürnberg) – miymiecki malyrz. Malowoł landszafty a martwe natury. Jygo prace bōły wystowiane na Grosse Deutsche Kunstausstellung we lotach 1938 - 1942. We landszaftach nojczyńci przedstawioł Alpy. Preferowoł yjlowe malyrstwo. Biografijo artysty we mi...
Kök-Džar (kirg.:"Көк-Жар") to je wieś we ôbwodzie ôšyńskim we Kirgistanie, kero je pouožōno we pouedniowo-zachodnij tajli tygo kraju, niyuopodal rygiōnu Nookat. Zamiyškuje sam 15 000 ludzi. Ze Kök-Džaru wywodzi sie kilka suawnych ludzi, na tyn přikuod Čoton Baatyr (Чотон Баатыр) – uōn zabiu Alimbeka Datka (mynža Kurman...
Megabajt (krōcyj MB) – jednotka używanŏ we informatyce ôznaczajōncŏ milijōn bajtōw. Jednotka spotrzebowowanŏ do ôkryślaniŏ pojymności spamiyńci RAM, pendriveōw, plat CD itp. Zgodliwie ze sztandardym IEC 60027-2 we systymie przedrostkōw dwōjkowych (binarnych) ôbowiōnzujōm znŏleżności: 1 MiB = 1024 KiB = 1024 · 1024 B = ...
Bilecik (wym. "Biledżik") to je miasto we Turcyje, kere podug danych s 2000 roku pomiyszkiwoło 34105 ludzi. Je uōne stolicōm prowincyje majōncyj te same miano. Połožōne je we dolinie a na wzgōrzach, mo zabytkowe stare miasto. Ôsadnictwo sam mioło plac 2000 lot nazod. We 1298 bōło zdobyte bez Ôsmana I a przelozło włōncz...
Antichrist Superstar to drugi album amerykōńskij grupy Marilyn Manson. Ôstoł wydany 8 paździyrnika 1996. Album ôdniōs kōmercyjny sukces i rozsławił grupã, ale niy ôbminyły go kōntrowersyje: krześcijōńskŏ grupa "The American Family Association" ôbskarżyła grupã ô m.in. za barzo agresywne wystympy i antykrześcijōńske utw...
Mladkov - městys (miasteczko) we Czeskij Republice, we Pardubickim Kreju, we krysie Ústí nad Orlicí. Mo 12,8 km² wiyrchu a podug danych ze 2019 roku pōmiyszkiwało sam 525 ludzi.
3 miejscowości we Polsce: Korczew - wieś we łōdzkim wojewōdztwie, we bełchatowskim krysie, we gminie Bełchatōw Korczew - wieś we łōdzkim wojewōdztwie, we zdōńskowolskim krysie, we Zdōńsko Wola Korczew - wieś we mazowieckim wojewōdztwie, we siedleckim krysie, we gminie Korczew
Ôcean (łac. "Oceanus", gr. Ὠκεανός, Okeanos) to je wielgŏ tajla hydrosfery ziymskij, stanowiōncŏ rozległy teryn słōnyj wody. Słōne wody pokrywajōm w sumie blisko 3/4 (70,8%) Ziymie. Wiyrchnia ôceanōw wynosi kol. 361 mln km², a jejich łōncznŏ ôbiyntość kol. 1,3•1018 m³. Klasyfikacyjŏ ôceanōw. Terŏźnŏ klasyfikacyjŏ wyrōż...
Kornel Andrzej Morawiecki (rodz. 3 moja 1941 we Warszawie, um. 30 września 2019 we Warszawie) - polski polityker, fizyk a rechtōr, dziołocz antykōmōnistycznyj ôpozycji we PRL, założiciel a przewodniczōncy Walczōncyj Solidarności. Poseł ku Sejmowi RP. Ôdznaczōny Ôrderym Biołego Adlera. Je fatrym ôd Mateusza Morawieckigo...
Krościenko nad Dunajcem - wieś we Polsce, we małopolskim wojewōdztwie, we nowotarskim krysie, siedziba gminu Krościenko nad Dunajcem. We latach 1348-1834 mioł miejske prawa. We latach 1973-1982 bōła skuplowano ze Szczawnicōm we miasto Szczawnica-Krościynko.
Koszęcin (, , ) je to wieś we połedniowyj Polsce, we Ślōnsku, we lublynieckim krysie. Je to siedziba gminu Koszęcin. Leży kole 13 kilomyjtrōw na połedniowy wschōd ôd Lublyńca a 43 kilomyjtry na pōłnoc ôd głownygo miasta wojewōdztwa - Katowic. <references> ;
Belize – państwo we Strzodkowyj Americe, rozlygowane na pōłwyspie Jukatōn, nade Karajibskim Morzym. Granica mo ze Meksykem a Gwatymalōm. Srogszo tajla ludzi sam to Murziny, Mulaty a Metysy, 10% to Indjanery. Ôd 1862 do 1981 bōła sam brytyjsko kolōnijo, mianowano Brytyjski Hōnduras. Gospodarka sam je ôparto na bauerstwi...
Szpoki (łać. "Sturnidae") je familijo ptokōw ze raji ciamplowatych. Szpoki sōm ôbycznie małe lebo strzednij srogości a chrobokożerne. Mocka gatōnkōw żywobyje na ôddykńōnych przestrzyniach a kupluje sie we stada. Poradzōm uōne udować roztomajte klangi, we tym inksze ptoki, ludzko mowa abo klang maszynōw (mimetyczne ptok...
Alfabet polski ślōnskij gŏdki ("Alfabet polski ślónskij godki") – jedyn ze szrajbōnkōw dlŏ ślōnskij gŏdki, kery je używany ôd dŏwna, skuli tego, iże nojwiyncyj Ślōnzokōw miyszkŏ we Polsce, kaj uczōm sie we polskich szkołŏch a abecadło, co nojlepij znajōm to je polske abecadło. Kōntrowersyjŏ. Pisanie we tym szrajbōnku j...
Wojciech Jaruzelski (rodz. 6 lipca 1923 we Kurowie, um. 25 moja 2014 we Warszawie) – polski polityker, wojskowy, mioł stopiyń jenerała. We lotach 1989–1990 bōł prezydyntym PRL, a niyskorzi RP. Znōmy skirz tygo co wkludźōł wojynny stan, kej bōł gowōm Wojskowyj Rady Ôcalynio Narodowygo.
Licince- wieś a gmin (obec) na Słowacyji, we bańskobystrzickim kreju, we krysie Revúca. Mo 18,28 km² wiyrchu a podug danych ze 2019 roku pōmiyszkiwało sam 799 ludzi.
Wynus – to je drugo podug ôdlyguości ôd Słōńca planeta we Ukuadzie Słōnecznym. Tak kej Merkury, Ziymia a Mars je to planeta skalisto. Wynus je jydnōm s piyńciu planet, kere idzie ôbezdrzeć gołymi ślypiōma. Bez to, co Wynus idzie ôglōndać ino rano a na ôdwieczyrz mianowano je tyż "Gwiazdōm Porannōm" "Gwiazdōm Wieczornōm...
Kujawsko-pōmorske wojewōdztwo (pol.: "Województwo kujawsko-pomorskie") – jedne ze szesnostu wojewōdztwōw, jednostka terytoryjalnygo samoregiyrōnku a jednostka administracyjnygo tajlōngu Polski. Stolicōm wojewōdztwa je Bydgoszcz. Pōmiyszkuje sam 2 084 524 ludzi (dane ze 30 czyrwca 2016) na placu 17 971,34 km².
Afroamerykōny (, abo "Afro-Americans", "Black Americans") – czŏrnoskōrzi Amerykōny subsaharyjskigo byciŏ. Zaôbycz sōm ôni potōmnymi przikludzanych ôd 17. do 19. stoleciŏ za niywolniczõ siyłã roboczõ Afrykanōw.
XX stolecie • XXI stolecie • XXII stolecie 1998 « 1999 « 2000 « 2001 « 2002 « 2003 » 2004 » 2005 » 2006 » 2007 » 2008 Rokiym Ignacygo Łukasiewicza 9 kwietnia - wyzwolenie Saddama Husajna spod władzy we Iraku bez USA a pora inkszych państw 12 października - Michael Schumacher szōsty roz wygroł Formuła 1 5 moja - Umaru Y...
Bytōmske ksiynstwo (, , , ) było ślōnskim ksiynstwym na Gōrnym Ślōnsku ze stolicōm we Bytōmiu. Ksiynstwo istniało we latach 1284 - 1498 a niyskorzij tyż we latach 1532 - 1742 jako swobodne stanowe państwo. Ôd 1286 roku było lynnym Czeskigo Krōlestwa.
Oregon - sztat we USA, we zachodnij tajli kreju, nade Pokojnym Ôceanym.
Gōrny Żukōw (ciesz.: "Górny Żuków", cze. : "Horní Žukov", pol.: "Żuków Górny", niym.: "Ober-Zukau", "Ober-Žukau)" to je tajla miasta Czeski Cieszyn.
Gōrne Łaziska (pol. "Łaziska Górne", miym. "Ober Lazisk") – miasto położōne we połedniowyj Polsce, we ślōnskim wojewōdztwie, we połedniowyj tajli Gōrnoślōnskigo Industryjnygo Ôkryngu (GIU), we mikołowskim krysie. We sztadzie je siedziba Huty Łaziska, Sztrōmwerku Łaziska a Gruby "Bolesław Śmiały" - wielge industryje. Gō...
Łużyca (gōrnosorb. : "Łužica", dolnosorb. : "Łužyca"; pol: "Łużyce"; czes.: "Lužice"; miym: "Lausitz") – historyczne terytoryjōm roztajlowane miyndzy Miymcōma a Polskōm. Miymiecko tajla leży miyndzy krajōma: Saksōnijōm a Brandynburgijōm. Polsko tajla je miyndzy wojewōdztwym lubuskim a Dolnym Ślōnskym. Historyczniy tajl...
Madness Combat – internecowy serial, co go idzie ôbejzdrzeć we zerwisie Newgrounds.
Belakor - australijsko muzyczno skupina ze Melbourne, Victoria zołożōno we 2004. Za jich muzyczny sztil przimuje sie zauobycz melodic death metal abo progresywny metal. "The Frail Tide" (2007) "Stones Reach" (2009) "Of Breath and Bone" (2012) "Vessels" (2016)
Fana Sycylije bōua piyršy roz přijynto we 1282 roku, po niyšporach sycylijskich we Palermo. Předstowio triskeljōn a we jygo postřodku gowa Meduzy a tři kuosy pšynicy. Tři šuapy sōm tukej symbolym ščyńścio a pōmyślności. Fana Sycylije je podzielono podug překōntnyj ôd wiyrchu po strōnie při dřewcu ku douowi po strōnie s...
Kartofel ("Solanum tuberosum") to je zorta byliny ze familije psiankowatych. Pochodzi ze Ameriki Połedniowej (Peru, Boliwijo, Kolōmbijo a Chile). Terozki uprowiano na cołkim świecie. Na Ślōnsku je pospolitōm roślinōm uprawnōm. Roz na kedy dziczeje (je efemorofitym). Na jodło używo sie kartoflanych bulwōw. We kuchni ślō...
Panama (szp. "Panamá") – nojsrogsze miasto a stolica Panamy, stolica prowincyje Panama. Morsko hawyna nade Pokojnym Ôceanym. Ôstrzodek industryje.
Gōrnosorbskŏ gŏdka, mianowanŏ tyż gŏdkōm gōrnołużyckōm () to gŏdka zachodniosłowiańskŏ, co je używano we wschodnich Niymcach naôbkouo miast Budziszyn, Kamiyńc i Wojerzice. Je ôna spokrywniōno ze dolnosorbskōm, czeskōm, ślōnskōm, polskōm a kaszubskōm. Jak inksze słowiańskŏ gŏdka, gōrnosorbskŏ nŏleży do gŏdek indoeuropej...
Zielōnŏ Gōra (tyż Grinberg, pol. : "Zielona Góra", niym.: "Grünberg in Schlesien," śl-niym.: "Grienberg") – sztad a grodzki krys we lubuskim wojewōdztwie, kery je siedzibōm starostwa zielōnogōrskigo krysu (ziymskigo), lubuskigo sejmiku a inkszych wojewōdzkich instytucyje. Funguje sam szportklub ZKŻ Zielona Góra, barzij...
Epoka kamiynia – nojwcześniyjszo i nojdugszo ze trzech epok prehistoryje (po nij bōły jeszcze epoka brōnzu i żelaza) ôbejmujōnca ôkres ôd pojawiynio sie piyrwszych używanych bez czowieka Werkcojgōw kamiynnych (ōngyfer 4,5–4 mln lot tymu) aż do mōmyntu zdobycio ōmiejyntności masowygo wytwarzanio przedmiotōw metalowych (...
Wielgopolske wojewōdztwo - wojewōdztwo utworzōne we 1999 roku we strzodkowo-zachodnij Polsce, gł. we dorzeczu Warty. Je druge we Polsce podug wiyrchu a trzecie podug wielości ludzi. Stolica: Poznaniy.
Wilkowyje (miym. "Wilkowy") to je dzielnica miasta Tychy, położōno wele krajowyj cesty nr 44, miyndzy Mōnkołowcym a Mikołowym. Je sam fabrika brauzowanych napitkōw "Hoop". Do 1950 roku Wilkowyje bōły wiejskōm gminōm. Piyrsze wzmianki we dokumyntach sōm ze 1287 roku. Miano Wilkowyjōw biere sie ôd srogij liczby wilkōw, k...
Mari Jászai (rodz. 24 lutygo 1850, um. 5 października 1926) bōła madziarsko szauszpilerka.
Austryjŏcke Cysŏrstwo (niy. dŏwnij "Kaiserthum Oesterreich", podug terŏźnyj gŏdki "Kaisertum Österreich") – gyszichtowe cysŏrstwo we Ojropie, stworzōne 11 siyrpnia 1804 roku bez Franca II. Habsburga. Cuzamyn ze Krōlestwym Prus bōło to nojsiylniyjsze państwo Niymieckij Kōnfederacyje aże do jeji szlusu we 1866, kej to Pr...
Waserwoga to je przirzōnd kery służy do wyznaczanio poźōmu a blaju. We tradycyjnyj waserwodze idzie wyznoczyć blaj a poźōm podug położynio luftu we rule mianowanyj libella, prawidło fōngowanio takij waserwogi je ôparte ô grawitacyjo. Waserwogōma mianuje sie tyż przirzōndy, kere majōm ta samo fōnkcyjo, nale je we nich u...
Ôpawske Gōry (pol. "Góry Opawskie", cz. "Zlatohorská vrchovina", miym. "Zuckmanteler Bergland, Oppagebirge") to je mezoregiōn wchodzōncy w skłŏd gōrskigo pasma Jesiōnikōw, we Weschodnich Sudetach, na Gōrnym Ślōnsku, w Czechach i w Polsce ze nojwyższōm szpicōm: Gōrōm Posprzycznōm (975 m n.p.m.) położōnõ na terynie Czech...
Herodot s Halikarnasu (gr.: Ἡρόδοτος ὁ Ἁλικαρνασσεύς Herodotos ho Halikarnasseus) – historyk grecki rodzōny ōng. 484 p.n.e. we Halikarnasie (za czasōw rzimskich "Peronium", terozki Bodrum we Turcyje) , um. ōng. 426 p.n.e. we Thurioj abo Atynach. Mianowany "Fatrym geszychty". Jedyne jygo dzieło, kere sie ôstoło do naszy...
Damaszek (arab. دمشق) — stolica Syryi, druge po Aleppo podug wielości ludzi miasto kreju. Ôstrzodek industryji a nauki. Położōny nad rzykōm Barada pod gōrami Antyliban, na kraju Puszcze Syryjskij. Ważny ôstrzodek industryjalny i naukowy Syryje. Aglomeracyjo Damaszku stanowi wydzielōnõ jednotkã administracyjnõ Syryje. D...
Mokošín – wieś a gmin (obec) we Czeskij Republice, we pardubickim kreju, we pardubickim krysie. Mo 1,7 km² wiyrchu a podug danych ze 2006 roku pōmiyszkiwało sam 171 ludzi.
Gywera to je strzeleckŏ brōń indywidualnŏ, dugŏ, z gwintowanõ lōfōm. Lōfa gywery posiadŏ dwie abo wiyncyj bruzd tworzōncych gwint, kerego cwekym je nadanie ruchu ôbyrtnego szustowi. Mōmynt ôbyrtny szustu sztabilizuje go we flugu i zmyńszŏ wpływ aerodynamicznych ôporōw, kere mogłyby sprawić slyziynie szustu z tora flugu...
Słowoki (słow.: "Slováci") – nacyjo, kero miyszko zauobycz na terytoryjōm Słowacyji. Nojwiyncyj Słowokōw (70%) je katolikōma a (10%) protestantōma. Używajōm słowackij godki.
Tamilskŏ gŏdka drawidyjska gŏdka użiwana bez Tamilōw.
Piotr Domaradzki - polski dziynnikorz a pisorz Piotr Domaradzki - polski filmowiec, realizator dźwiynku
La Serra – małŏ wieś ("curazia") we San Marino. Przinŏleży do gminy Acquaviva. Acquaviva Gualdicciolo
Saint-Hilaire-du-Harcouët - gmin we Francyji, we regijōnie Normandyjo, we departamyńcie Manche. Mo 46,97 km² wiyrchu a podug danych ze 2017 roku pōmiyszkiwało sam 6094 ludzi. 1 stycznia 2016 skuplowano gminy Saint-Hilaire-du-Harcouët, Saint-Martin-de-Landelles a Virey, nowy gmin przijōn miano Saint-Hilaire-du-Harcouët.
Behemoth polsko lajergrupa wykōnujonco blackened death metal, zołożōno we 1991 roku. Adam "Nergal" Darski – śpiyw, gitara (uod 1991) Zbigniew "Inferno" Promiński – szlagcojg (uod 1997) Tomasz "Orion" Wróblewski – gitara basowo, śpiyw (uod 2003) Patryk Dominik "Seth" Sztyber – gitara, śpiyw (uod 2004) 1995 – "Sventevith...
Drabina – kōnstrukcyjŏ używano do włażyniŏ na gōrã po jeji szteblach. Nojczyńścij je wykōnanŏ ze drzewa abo aluminiōm. Ôpacznie ôd słodōw, lekszyj sie jã nosi. Moc przidajnŏ we fojerwerach.
Salwador ("El Salvador", Republika Salwadoru; "República de El Salvador") – państwo we Americe Střodkowyj, nad Ôceanym Spokojnym. Granica mo s Gwatymalōm a Hondurasym. Je to najgyńściyj zaludńōny kraj Ameriki Střodkowyj. Salwador je we wiynkšyj tajli gōřysty s čynnymi wulkōnōma. Nojwyžšym wiyrchem je wulkōn Santa Ana (...