text
stringlengths
24
70.4k
Dargińskŏ gŏdka – nachŏ-dagestańskŏ gŏdka s tajli dargińskich gŏdek użiwanŏ bez Darginōw. Użiwanŏ je we Dagestōniy we Rusyje. We ynglickej gŏdce: Dargińskŏ gŏdka na Ethnologue
Б б — drugo buchsztaba podstawowyj cyrylicy.
Abchazo-abaske gŏdka – tajla abchazo-adygejskich gŏdkek posiydzōnca 2 gŏdki: abaskōm a abchaskōm. Niykere uczōne przidajōm Ubyskōm gŏdke do tyj tajli.
Stanisław Tym (rodz. 17 lipca 1937 we Gōrnyj Małkini) - polski tyjatralny a filmowy szauszpiler. Znōmy m.in. ze role Ryszarda Ochódzkigo we filmie "Miś". IMDB filmweb.pl
Dragan Đokanović (ur. 20 kwietnia 1958, we Sarajewie) – serbski politiker ze Bośnie a Hercegowiny, tworziciel a lider dymokratycznyj partyje ô mianie Demokratska Stranka Federalista. Ôficjalno neczajta politikera
Werbel, Mały bymbyn (ang. Snare, Snare drum) – perkusyjny insztrumynt, elemynt szlagcojgu. Werbel mo u spodu ekstra fedry rezonujōnce, coby mioł inkszy klang i gro się na nim pałkami szlagcojgowymi.
Oktoberfest (s miym. "Paździyrnikowe Świynto") to sōm chmielowe dożynki, kere sōm ôbchodzōne na kōniec września a s poczōntku października we München. Piyrszy Oktoberfest bōł ôbchodzōny 12 października 1810. Terozki je to nojsrogszy na świecie festyn, we kerym biere udzioł przez 6 miljōnōw perzōnōw. Oktoberfest trwo no...
Monte Argentario - gmin we Italiji, we regijōnie Toskanijo, we prowincyji Grosseto. Mo 60,4 km² wiyrchu a podug danych ze 2017 roku pōmiyszkiwało sam 12 672 ludzi. Neczajta Monte Argentario
Commerzbank-Arena (downij: Waldstadion) – stadjōn we Frankfurcie nad Mynym na kerym swoje szpile gro Eintracht Frankfurt a FSV Frankfurt. Mo pojymność 52 500 miejsc.
XX stolecie • XXI stolecie • XXII stolecie 2005 « 2006 « 2007 « 2008 « 2009 « 2010 » 2011 » 2012 » 2013 » 2014 » 2015 Miyndzynarodowym rokem roztomajtōści biologicznej (ONZ) 10 kwietnia - fliger Tu-154M s prezydyntem Polski Lechem Kaczyńskim rozbiōł sie we Katasztrofie wele Smoleńska 22 moja – Inter Medjolan wygroł Lig...
ISO 3166-1 alpha-2 - Dwu liczbowy kod ISO użiwany hlawniy do przesyłek pocztowych.
VfB Gleiwitz (miym. "Verein für Bewegungsspiele Gleiwitz 1910 e.V.") – downy ślōnski klub fusbalowy ze Gliwicōw. Powstoł we 1910 roku. VfB Gleiwitz pode telkowym miōnym fōngowoł do 1945 roku. majster Gōrnygo Ślōnska - 1926.
Pichilemu (we godce mapodungun je to "Mały Las") – miasto we Czile, we rygiōnie OHiggins, stolica prowincyji Cardenal Caro. Je rozlygowane nad Pokojnym Ôceanem. Podug danych ze 2002 roka, miyszkało sam 12 392 ludzi. Miasto bōło założōne 6 października 1845. Je znōme jako fest dobry plac do uprawianio surfingu, niyrzodk...
Kodeks Koldína (cz. "Koldínōv zákoník"), ôficjalnie zwany Prawa miastowe czeskigo krōlestwa ("Práva městská království českého") – kodyfikacyjŏ miastowego prawa istych Czech. Historyjŏ. Autorym "Kodeksu" je kanclyrz Pavel Kristián ze Koldína (†1589). "Kodeks" napisoł już we 1569 roku, jednak skirz ôpozycyje miast magde...
Paryzol – zacha do chrōniynio ôd dyszczu, śniygu lebo słōńca. Ôbycznie je to kōnsek hadry na sztelōngu a kryka ze kerōm sie uōn sztelōng trzimie. Miano "paryzol" je ze italskij godki, we kery ôznaczo "słōńcochrōn". Miast hadry niykere używajōm papiōra (n.t.p. we Japōnije), a we krejach we kerych je srogo hyca uōnaczōm ...
Ё ё — śōdmo buchsztaba podstawowyj cyrylicy.
Nowinka (pol. "Nowa Wieś Mała", miym. "Klein Neudorf") – wieś na Gōrnym Ślōnsku, we połedniowo-zachodnij Polsce, we ôpolskim wojewōdztwie, we brzeskim krysie, we gminie Grodkōw. We 2011 roku wieś miała 371 miyszkańcōw.
Wilymowske ôbleczyniy je ôryginalne ludowe ôbleczyniy ze Wilymowicōw a noszōny jynoż tam. Durch sie go pōmijo we ôpracowaniach naukowych. Mo poranoście zortōw keckōw, piyńć rajōw pociorkōw ze krziżykym a nakłodane ôd wydanych babōw siedym czepkōw naroz. Chocioż ôd dugszygo czasu do sie ôboczyć spōmiyraniy elymyntōw wil...
Czerkessk (rus.: Черкесск, kaba. : Шэрджэс къалэ, kara. : Черкесск шахар, noga. : Шеркеш шахар, abas. : Черкес къала) - stŏlicã Karaczaj-Czerkezyje we Rusyje.
George Lucas, po prowdzie: George Walton Lucas Junior (ur. 14 moja 1944 we Modesto, Kalifornijo) – amerikański reżyser, scynarzista i filmowy producynt, roz za kedy tyż szauszpiler. Znōmy stoł sie skiż filmu American Graffiti, nale nojwiynkszo sława zyskoł skiż seryji Gwiezdne wojny a seryjalu ô przigodach Indjany Jone...
Talence gmin we Francyji, we regijōnie Nowo Akwitanijo, we departamyńcie Gironde. Mo 8,28 km² wiyrchu a podug danych ze 2015 roku pōmiyszkiwało sam 42 171 ludzi. Trikala, Grecyjo Alcalá de Henares, Szpanijo Chaves, Portugalijo Neczajta Talence
Abel, twój brat – polski film reżyserowany ôd Janusza Nasfetera, zrealizowany we 1970 roku, psychologiczny dramat lo modych. Film ôsprawio ô problymach szkolnyj podroślokōw. Ôstoł nadgrodzōny na festiwalach we Poznaniu, Moskwie, Teheranie a Łagowie. We głōwnych rolach wystōmpili: Filip Łobodziński jako Karol Matulak, H...
Kaszubistyka je filologiczno dyscyplina, zauobycz ujmowano jako tajla slawistyki, kere zajmuje sie podszukowańōma godki, kultury a gyszichty Kaszubōw. Gdański Uniwersytet je wożnym placym rozwoju kaszubistyki.
Wojciech Kuczok (rodz. 18 października 1972 we Chorzowie) – pisorz, scenarzista a krytyk filmowy. Absolwynt Ślōnskigo Ōniwersyteta, mo tyż doktorat filmoznowstwa Jagellōńskigo Ōniwersyteta. Nojbarzi znōmy ze rōmana "Gnój", za kery dostoł we 2003 Paszport Polityki. Napisoł tyż scynariusz do filma "Pręgi".
Certaldo - gmin we Italiji, we regijōnie Toskanijo, we prowincyji Florencyjo. Mo 75,28 km² wiyrchu a podug danych ze 2014 roku pōmiyszkiwało sam 16 083 ludzi. Neuruppin, Miymcy Kanramachi, Japōnijo Canterbury, Wielgo Brytanijo Neczajta Certaldo
Słowiany – to je cołko ludność kero używo słowiańskich godek. Uōne pōmiyszkujōm strzodkowo a pōłnocno Ojropa a pōłnocno tajla Azyji, na inkszych kōntynyntach je tyż uōnych djaspora. Słowiańske godki
Ligockŏ Kuźnica (pol. "Kuźnica Ligocka", miym. "Ellguth-Hammer") – wieś na Gōrnym Ślōnsku, we połedniowo-zachodnij Polsce, we ôpolskim wojewōdztwie, we nyskim krysie, we gminie Fyrlōnd. We 2011 roku wieś miała 204 miyszkańcōw.
Rita Ora (rodz. 26 listopada 1990 we Prisztinie) - brytyjsko wokalistka albańskigo pochodzynio, szauszpilerka a autorka tekstōw. Śpiywo we muzyce ze zortōw pop, R&B a dance-pop. Piyrszy a jedziny (sztand na październik 2018) albōm "Ora" wydoła 27 siyrpnia 2012. Wpis we imdb Ôficjalno neczajta
Media Control (Media Control GfK International) – miyndzynarodowo badawczo agencyjo powstało we 2003 roku ze siedzibōm we Baden-Baden, Miymcy, zajmujōnco sia analizōm i rozwojem medyjalnygo rynku. Media Control je ôficyjolnym prezenterem list szlagerōw (Media-Control-Charts) a je ôdpowiedziolno za certyfikacyje złota i...
Rudzko Kuźnica (miym.: "Rudahammer") – to pōłnocno tajla zidlōngu Ruda we Rudzie. Rudzko Kuźnica leży na pōłnoc ôd rzyki Bojtynery a graniczy na zachōd ze Zobrzym a ôd pōłnocy ze Bytōniym. We Rudzkij Kuźnicy sōm trzi ulice: ul. Jana III Sobieskiego, ul. Nad Bytomką a tajla ulice Piastowskij. Kuźnica bōła zamiyszkowano ...
The Woodlands – Census Designated Place we USA, we sztacie Teksas, we hrabstwach Montgomery a Harris.
Mehmed bin Süleyman Fuzûlî (rodz. ōng. 1495, um. 1556) – azerski-turecki poeta kery tworził we perskij, azerskij a arabskij godce. Rodził sie na terynie kaj dzisioj je Irak, we familije kero noleżoła do ôguzkigo plymiynio Bayat. Mimo aże plymie to bōło koczownikōma, jygo familija s downa bōła ôsiadło we miastach. S anf...
Archyyp Gieorgijewicz Kudrin-Abachyynyskaj (jakucki: "Кудрин-Абаҕыыныскай Архыып Георгиевич", zruszczyniy miana: "Архип Георгиевич Абагинский"; Archip Gieorgijewicz Abaginskij; rodz. 20 stycznia 1907 we wsi Abaga; um. 22 września 1960 we Jakucku) – dichter kery tworził we jakuckij godce. Piyrszo publikacyjo mioł we 192...
Harry Houdini (rodz. 24 marca 1874 we Budapešcie, um. 31 października 1926 we Detroit) – amerikański ôšydzac žydowskigo pochodzynio (rodzōny kej Ehrich Weiss) , macher ôde citanio a wyswobodzanio sie s roztomańtych ketōw, pyntōw, zawarćōw a t.p. Wywouany tyž kej dymaskator cauber-maubrōw. Jygo binowōm partnerkōm a pryw...
Sojusz Socjalistycznych Sowieckich Republik (ros. "Союз Советских Социалистических Республик", "СССР", trb. "Sojuz Sowietskich Socjalisticzeskich Riespublik"), inakszy SSSR, Sojusz Sowiecki – historyczne kōmunistyczne (socjalistyczne) państwo w pōłnocnyj a schodnij Ojropie a pōłnocnyj a strzodkowyj Azyji. Ôbyjmowało pl...
Fana Belgije skłŏdŏ sie ze trzech piōnowych pasōw: czornego, żōłtego a czerwōnego. Ukłŏd i proporcyje fany sōm wziynte ze fany Francyje, a farby ôd herbu Brabancyje, kaj zaczła sie wojna ô samostanowiynie Belgije. Fana była wkludzōnŏ we siyrpniu 1830, a przijyntŏ ôficjalnie 23 stycznia 1831. Ukłŏd i proporcyje. Prostok...
Ryga – stolica Łotwy Ryga – przirzōnd używany we szuli
Wodōr (łac.: "hydrogenium") – je to elymynt chymiczny ô numerze atōmowyj 1, niymetal ze bloku s tabule Mendelejewa. Je ułożōny we grupie 1, ôkresie 1. Je ôn nojczyńścij wystympujōncym elymyntym chymicznym we wszechświecie, nojczyńścij wystympujōncym jego izotopem je prot (izotop z 1 nukleonym). Wŏga atōmu wodoru wynosi...
Kurlandyjŏ () to je historycznŏ krajina we zachodnij Łotwie, nad Bałtyckim Morzym. Nojsrogszymi miastami regiōnu sōm: Kuldīga, Ventspils i Liepāja. We szyrszym kōntekście miano je używane na ôkryślynie ksiōnżynctwa Kurlandyje i Semigalije.
Dodoma - stolica Tanzaniji a regijōnu Dodoma. Ôstrzodek kultury, nauki a ferwaltōngu.
Strzoda – dziyń tydnia pōmiyndzy wtorkym a sztwortkym. Podug normy ISO-8601 je trzecim dniym tydnia, zaś podug bilblijnyj tradycyji (krześcijańskyj a żydowskyj), kaj za piyrszy dziyń tydnia uznowo sie niydziela, strzoda je sztwortym.
Połedniowy Ôcean to je ôcean, co rozciōnga sie ôd wybrzyżŏ Antarktydy do rōwnoleżnika 60°S, wzduż kerego łōnczy sie ze ôceanami: Pokojnym, Indyjskim i Atlantyckim. Połedniowy Ôcean je sztwŏrtym co do srogości spostrzōd wszyjskich piyńciu. Jego przestrzyństwo ôstało formalnie zatwierdzōnŏ bez Miyndzynŏrodowõ Ôrganizacyj...
Uoświyńcim lebo Auszwic (pol. "Oświęcim", miym. "Auschwitz", jidysz "Oshpitizin", romani "Auszwica") – miasto we Polsce, we małopolskim wojewōdztwie, siedziba ôświyńcimskigo krysu. Rozlygowane wele ujścio Soły do Wisły. Nojbarzi znōme skiż kōncyntracyjnygo lagru Auschwitz-Birkenau, kery sam fōngowoł we lotach 1940-1945...
Kosów Lacki - miasto we Polsce, we mazowieckim wojewōdztwie, we sokołowskim krysie, siedziba wiejskigo gminu Kosów Lacki. Je rozlygowany nade rzykōm Kosōwkōm. We lotach 1975-1998 miasto administracyjniy noleżoło do siedleckigo wojewōdztwa.
Kadōb Piyc (, ) to je przisiōłek wsi Kadōb na Gōrnym Ślōnsku, we połedniowo-zachodnij Polsce, we ôpolskim wojewōdztwie, we strzeleckim krysie, we gminie Wielge Strzelce. We 2006 roku przisiōłek mioł 551 miyszkańcōw.
Gmin Topólka (, do 1954 "gmina Czamanin") je wiejski gmin we kujawsko-pōmorskim wojewōdztwie, we radziejowskim krysie. Miyndzy rokym 1975 a 1998 gmin bōł położōny we wrocławskim województwie. Siedzibōm gminu je Topólka. Podle danych ze 30 czyrwnia 2004, we gminie miyszkało 5050 ludziōw. Gyszichta. We gminie idzie trefi...
Campora San Giovanni – tajla sztadu Amantea, we prowincyji Cosenza we Italiji. Je rozlygowano fest bliżno ôde granice inkszyj prowincyje - Catanzaro a tyż ôd wybrzeżo tyrryńskigo morzo. Ôkolicowe pagōry wykorzistuje sie we cuchtowaniu winoroślōw a ôliwkōw. Ze tych giplōw rozciepuje sie landszaft ôd zatoki Lamezia Terme...
Ruch Chorzów – ślōnski szportklub ze Chorzowa, znōmy ze sekcyje fusbalowyj. Założōny 20 kwietnia 1920 roku we Bismarckhütte. 14-krotny majster Polski a 3-krotny majster puharu Polski we fusbalu. Swoje szpile gro na stadjōnie przi hulicy Cichej 6 we Chorzowie. Farby klubu sōm modre. We latach 2016-2019 trzi lata za rajo...
Złoty Bal (fr: "Ballon dOr", en: "The Golden Ball") – coroczny absztimōng fusbalowy, kery mo wybrać fusbaloka, co groł nojlepij we danym roku. Nadgroda prziznowano je ôde 1956. We latach 2010-2015 nadgroda bōła prziznowano pode mianym Złoty Bal FIFA.
Šmaterloki (Lepidoptera - s gr. λεπίς "lepis", dopeuniač gr. λεπίδος "lepidos" - "uōska" i gr. πτερόν "pteron" - "křiduo"; uōskokřidue) – řōnd ôwadōw ukřidlōnych, blisko spokrewńōny s chruścikōma. Zarozki po chřōnščach stanowiōm drōgo pod wzglyndym ličebności grupa ôwadōw. Ôbecniy na świecie žyje ōng. 150 tysiyncy gatō...
Zachary David "Zach" Sobiech (rodz. 3 moja 1995 we Saint Paul, USA, um. 20 moja 2013) – amerikański śpiywok pop, do kupy ze Sammy Brown a Reedym Redmondym bōł we muzycznyj skupinie Firm Handshake. Kej bōł 13 rokōw stary, dochtory wykryli u niygo osteosarcoma (zorta raka gnatōw). Mioł przez 10 ôperacyji a przez 20 rōnd ...
Stałowiczy (bioł. "Сталовічы") - agromiasteczko na Biołorusi, we brzeskim ôbwodzie, we baranawickim rejōnie. Na 2009 rok pōmiyszkiwało sam 758 ludzi.
Referyndōm we Wielgij Brytaniji we 2016 roku - referyndōm, we kerym ôbywatele Wielgij Brytaniji decydowali, eli tyn krej bydzie dali we Ojropejskij Uniji, eli ś nij wylezie, co je znōme kej "Brexit". Wotōng ôdbył sie 23 czyrwca 2016. Na ôpcyjo "wylyź" welowoło 51,9% (17 410 742) , na "uostoń" 48,1% (16 141 241). eurefe...
Recep Tayyip Erdoğan (rodz. 24 lutygo 1954 we Stambule) - turecki polityker a ekonomista. Burmistrz Stambułu we 1994-1998. Bōł liderem AKP we lotach 2001-2014. Prymier Turcyji ôd 2003 ło 2014. Ôd 28 siyrpnia 2014 je prezydyntem.
Pfarrwerfen – gmin we Austriji, we landzie Salzburg, we krysie St. Johann im Pongau. Mo 38,15 km² wiyrchu a podug danych ze 2015 roku pōmiyszkiwało sam 2212 ludzi. Neczajta Pfarrwerfen
Pavone del Mella - gmin we Italiji, we regijōnie Lōmbardyjo, we prowincyji Brescia. Mo 11,61 km² wiyrchu a podug danych ze 2015 roku pōmiyszkiwało sam 2777 ludzi. Neczajta Pavone del Mella
Marktl - gmin we Miymcach, we landzie Bajery, we krysie Altötting. Mo 27,84 km² wiyrchu a podug danych ze 2021 roku pōmiyszkowało sam 2802 ludzi. Rodzōny sam bōł Benedykt XVI.
Linus Benedict Torvalds – (ur. 28 grudnia 1969 we Helsinkach) znōmy skiż napisanio we roku 1991 kernela Linux, kery je nojwożnijszōm tajlōm systymōw GNU/Linux. Miyszko we Santa Clara (California, USA).
Boussu (wal. "Boussu-dlé-Mont") - gmin we Belgiji, we Walōńskim Regijōnie, we prowincyji Hainaut, we dystrykce Mons. Mo 20,01 km² wiyrchu a podug danych ze 2018 roku pōmiyszkiwało sam 19 856 ludzi. Neczajta Boussu
Naters – gmin we Szwajcaryji, we kantōnie Valais, we dystrykcie Brig. Powstoł 1 stycznia 2013 bes skuplowanie gminōw Birgisch a Mund. Mo 147,04 km2 wiyrchu a podug danych ze 2012 roku miyszko sam 8457 ludzi. Neczajta Naters
Sierce, abo tyż herc (, ) to je cyntralny ôrgan krwiōnośnego układu u typōw: Chordata, Arthropoda, Onychophora, Mollusca i Brachiopoda. Zbudowany je z tkanki miynśniowyj poprzecznie prōnżkowanyj zorty siercowyj. Zaôbycz sierce je ôbtoczōne ôsierdziym ("pericardium").
The Corrs - irlandzko muzyczno skupina, kero gro muzyka ze zorty folk, rok a pop. Założōno we 1991 roku. W skłod skupiny wlazuje rodzyństwo Corr - trzi szwestki a bracik: Andrea Corr, Caroline Corr, Sharon Corr a Jim Corr. Familijo pochodzi ze Dundalk. "Forgiven, Not Forgotten" (1995) "Live" (1996) "Talk on Corners" (1...
Forymny wieloek - wieloek, kery mo wszyjske wewnyntrzne eki a boki jednako wertne. Wszyjske forymne wieloeki sōm figurōma puklatymi, beztuż co wewnyntrzne eki sōm zowdy majse kej 180 stopńōw. Forymnym trziekym je rōwnoboczny trziek, zaś sztworoekym - kwadrat. Kożde forymne wieloeki ô tyj samyj myndze ekōw sōm na sia po...
Aprikołza ("Armeniaca" Scop.) je zorta zielinōw ze familije rołzowatych. Ôbycznie je uważano za synōnim rodzaju "prunus". Mo zjodliwe ôwoce.
.ao je to internetowŏ dōmyna, kerŏ je zrobiōnŏ dlŏ internetowych zajtōw ze Angole.
Chartōm (arab. الخرطوم) - stolica Sudanu a wilajetu Chartōm. Je rozlygowany wele ujścio Modrygo Niilu do Biołygo Niilu. Ôstrzodek nauki.
Sir Thomas Moore (rodz. 30 kwietnia 1920 we Keighley, um. 2 lutygo 2021 we Bedford) - brytyjski wojok a fundraiser, znōmy skirz tego co zebroł mocka piynindzy we swōj 100 gyburstag, ôbłażōnc swojo zygroda 100 razōw. Forsztelowoł sie, aże uzbiyro 1000 fōntōw, a zebroł 32,79 milijōna na brytyjsko służba zdrowia, coby ja ...
Iłanskij (rus. Ила́нский) to je miasto we Rusyji, we Krasnojarskim Kreju, rozlygowane nad rzykōm Ilanka. Je sam banhow przi Transsyberyjskij Banowyj Sztrece. Założōne we 1646, miejske prawa mo ôd 1939. Podug danych ze 2002 roku, miyszko sam 17 073 ludzi. Ô Iłanskim na neczajcie region.krasu.ru (we ruskij godce)